Giữa sức ép của Mỹ, Iran vẫn báo tin vui từ gần 5 triệu thùng dầu cho cả thế giới
Diễn biến này đang làm suy yếu phần nào nỗ lực của Washington nhằm bóp nghẹt nguồn thu năng lượng của Tehran, đồng thời xoa dịu nỗi lo về một cú sốc nguồn cung ngay lập tức đối với thị trường dầu thế giới. Theo dữ liệu từ giới theo dõi tàu chở dầu và các báo cáo truyền thông khu vực, trong vài ngày gần đây, Iran đã bơm lên tàu ít nhất 4,6 triệu thùng dầu thô, trị giá gần 400 triệu USD.
Ngoài lượng hàng này, khoảng 4 triệu thùng khác được cho là đã vượt qua tuyến phong tỏa để đi ra ngoài khu vực bị kiểm soát. Những con này cho thấy mạng lưới xuất khẩu dầu của Iran chưa bị bóp nghẹt như nhiều nhà giao dịch từng lo ngại.
Một phần nguyên nhân nằm ở cách thức vận chuyển ngày càng linh hoạt của Tehran. Ảnh vệ tinh do các công ty giám sát hàng hải phân tích cho thấy có tàu chở dầu đã tắt thiết bị phát đáp, tức là “biến mất” khỏi hệ thống theo dõi trong một khoảng thời gian để tránh bị giám sát.
Reuters cũng cho biết từ giữa tháng 4, Mỹ đã chặn hoặc buộc quay đầu hàng chục tàu, trong đó có nhiều tàu dầu Iran, nhưng vẫn có những tàu tìm được đường tiếp tục hành trình sang châu Á.
Ngoài ra, lợi thế địa lý cũng đang đứng về phía Iran. Nước này nằm dọc bờ bắc eo Hormuz, tuyến hàng hải hẹp nhưng giữ vai trò sống còn với thương mại năng lượng toàn cầu.
Trong điều kiện địa hình quen thuộc và khoảng cách ngắn từ các điểm bốc hàng ra vùng biển tranh chấp, Iran có nhiều cơ hội hơn để xoay xở, lách giám sát và duy trì một phần xuất khẩu. Trong khi đó, Reuters cho biết lưu lượng tàu qua Hormuz đã giảm rất mạnh, từ mức thông thường khoảng 125-140 chuyến mỗi ngày xuống chỉ còn vài chuyến, cho thấy sức ép của cuộc đối đầu vẫn rất lớn.
Với thị trường dầu, thông điệp lúc này khá rõ đó là cú sốc nguồn cung mà giới đầu tư lo sợ vẫn chưa xảy ra. Giá dầu những ngày gần đây tiếp tục biến động mạnh theo tin tức từ Trung Đông, nhưng sự hiện diện của dòng dầu Iran trên thị trường đã giúp tâm lý bớt căng hơn.
Hiện tại, giá dầu Brent vẫn tăng lên quanh 109,64 USD một thùng trong bối cảnh bế tắc Mỹ – Iran chưa được tháo gỡ, song đà tăng hiện chủ yếu phản ánh rủi ro địa chính trị hơn là một sự sụp đổ hoàn toàn của nguồn cung.
Dù vậy, sự chống chịu của Iran không đồng nghĩa căng thẳng đã hạ nhiệt. Trái lại, khu vực đang phải đối mặt với rủi ro leo thang ngày càng lớn.
Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi đã kêu gọi tăng cường ngoại giao để bảo đảm tự do hàng hải lâu dài tại eo Hormuz. Ông nhấn mạnh các quốc gia ven bờ có trách nhiệm chung trong việc giữ cho tuyến vận tải này được thông suốt, đồng thời giải quyết vấn đề các thủy thủ bị giam giữ quá lâu.
Về phía Tehran, các phát biểu gần đây cho thấy nước này cũng không có ý lùi bước. Giới chức Iran nhấn mạnh họ vẫn nắm trong tay những “lá bài” về năng lượng và vận tải biển, trong đó có eo Hormuz và các tuyến hàng hải then chốt khác. Điều đó cho thấy nếu tình hình tiếp tục xấu đi, rủi ro không chỉ nằm ở giá dầu mà còn ở nguy cơ gián đoạn sâu hơn đối với thương mại toàn cầu.
Theo Gulf News