Podcast Trend+: Khi ngành kiến trúc – nội thất Việt Nam tự viết câu chuyện của mình
Sau nửa năm phát sóng với 21 tập, gần 9 triệu lượt xem trên các nền tảng số và khoảng 4 triệu người xem riêng biệt, Podcast Trend+ do Gỗ Minh Long và Viglacera đồng sản xuất đã khép lại mùa đầu tiên bằng một vấn đề đáng suy ngẫm: Ai sẽ kể câu chuyện về xu hướng kiến trúc nội thất Việt, nếu không phải chính người Việt?
Một kênh podcast và khoảng trống của ngành
Thị trường nội thất Việt Nam đang vận hành trong một nghịch lý. Theo báo cáo của Mordor Intelligence, quy mô ngành nội thất nội địa đạt khoảng 1,47 tỷ USD vào năm 2024 và dự kiến sẽ cán mốc 1,92 tỷ USD vào năm 2029, duy trì tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) ổn định ở mức 5,33%. Xét trên bản đồ toàn cầu, tổ chức nghiên cứu công nghiệp CSIL (Milan, Ý) ghi nhận một cú nhảy vọt ngoạn mục của Việt Nam: từ vị trí thứ 13 vào năm 2014 đã vươn lên vị trí thứ 6 thế giới vào về sản lượng sản xuất đồ nội thất năm 2023.
Tuy nhiên, tăng trưởng về năng lực sản xuất và giá trị xuất khẩu chưa đồng nghĩa với sự phát triển tương xứng về tư duy thiết kế. Phân khúc cao cấp trong nước vẫn chủ yếu bị chi phối bởi các thương hiệu ngoại nhập hoặc các xu hướng quốc tế được sao chép nguyên bản.
Trong khi giới kiến trúc sư và nhà thiết kế phương Tây sở hữu mạng lưới hạ tầng truyền thông và các hội chợ quốc tế đồ sộ để định hình thị hiếu toàn cầu, thì tại Việt Nam, người làm nghề lại thiếu hẳn một diễn đàn độc lập, đủ chiều sâu để cất lên tiếng nói bản địa. Hệ quả là chúng ta sản xuất cho cả thế giới tiêu dùng, nhưng ngay trên sân nhà, chúng ta lại loay hoay vay mượn những “chiếc áo thẩm mỹ” từ Bắc Âu (Scandinavian), Nhật Bản (Japandi, Wabi Sabi) hay Địa Trung Hải để mặc cho những ngôi nhà Việt vốn có khí hậu và tập quán sinh hoạt hoàn toàn khác biệt.
Chính khoảng trống mang tính hệ thống đó đã thúc đẩy sự ra đời của Podcast Trend+ – một dự án nằm trong hệ sinh thái xu hướng Trend+, được đồng sản xuất bởi Gỗ Minh Long và Viglacera. Phát sóng tập đầu tiên vào ngày 12/12/2025 và chính thức khép lại mùa 1 vào tháng 5/2026 sau 21 tập, Podcast Trend+ xuất hiện để thực hiện một sứ mệnh tự thân: “Cùng nhau xây dựng phong cách kiến trúc – nội thất Việt Nam”.
Những cuộc trò chuyện không né tránh
Khác với nhiều chương trình trò chuyện mang tính quảng bá, Podcast Trend+ lựa chọn hướng tiếp cận phản biện và đi thẳng vào các vấn đề cốt lõi của ngành.
21 khách mời của mùa đầu tiên gồm các chuyên gia đầu ngành, nhà giáo dục, kiến trúc sư, nhà thiết kế tên tuổi cùng những gương mặt trẻ đang định hình phong cách riêng. Thay vì dừng lại ở những nội dung an toàn, Podcast Trend+ đi thẳng vào những vùng gai góc hơn: Tại sao có những công trình đạt giải kiến trúc quốc tế nhưng chủ nhà không ở nổi? Tại sao một bộ phận người Việt vẫn mê thẩm mỹ “lâu đài” ngoại nhập dù biết nó không hợp với khí hậu, lối sống, hay chính mình? Vai trò của nội thất và kiến trúc trong ngôi nhà là quan hệ song hành hay là hai “thế giới” va chạm nhau? Thậm chí, chúng ta nên đối xử thế nào với nhà vệ sinh, căn phòng thường bị bỏ quên nhưng lại phản chiếu rõ nhất “phẩm chất” của không gian sống?
Những câu hỏi này chạm vào một “vùng xám” sâu sắc hơn: khoảng cách giữa người làm nghề và người sử dụng. Podcast Trend+ đã thu hẹp khoảng cách đó bằng cách đưa ra những câu chuyện quen thuộc từ đời sống nhà Việt như an cư trong nhà trọ, chống nóng, xanh hóa không gian, bài trí có gu, xung đột thẩm mỹ giữa nhiều thế hệ trong một mái nhà; song song với những vấn đề mang tính định hướng dài hạn như bản sắc văn hóa trong thiết kế, thiếu khoảng xanh đô thị, hay sự gian nan của các làng nghề truyền thống.
Đi tìm bản sắc Việt trong thế giới phẳng
Podcast Trend+ không phải là điểm khởi đầu, mà là bước tiếp nối trong một chiến lược dài hơi của hệ sinh thái xu hướng Trend+. Trước đó, Gỗ Minh Long, Viglacera và Khóa Huy Hoàng đã phối hợp phát hành Trend 26+ – ấn phẩm xu hướng đầu tiên dành cho ngành nội thất Việt Nam.
Sự xuất hiện của Trend 26+ được xem như một dấu hiệu cho thấy ngành kiến trúc – nội thất trong nước đã bắt đầu bước sang giai đoạn mới: tự nghiên cứu, phân tích và dự báo xu hướng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cảm hứng ngoại nhập.
Đây là cách tiếp cận có hệ thống – một nỗ lực xây dựng hạ tầng tri thức cho ngành. Hệ sinh thái Trend+ không chỉ phản ánh xu hướng mà còn hướng đến việc kiến tạo xu hướng phù hợp với người Việt.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, khái niệm “bản sắc” rất dễ rơi vào hai thái cực: hoặc sáo rỗng, hoặc cực đoan hoài cổ. Trend+ lựa chọn một hướng đi thực tế hơn. Theo đó, bản sắc không nằm ở việc sao chép các chi tiết truyền thống vào không gian hiện đại, mà ở khả năng giải quyết các bài toán về vật liệu bản địa, công năng sử dụng và hành vi sống của người Việt trong điều kiện đương đại.
Khi mô hình tăng trưởng dựa trên gia công và xuất khẩu dần bộc lộ giới hạn, việc đầu tư cho tư duy thiết kế và hàm lượng sáng tạo nội địa được xem là con đường phát triển bền vững hơn cho ngành.
Tri thức nội lực và chặng đường phía trước
Podcast chỉ là một phần trong hệ sinh thái mà Trend+ đang hướng tới xây dựng. Bên cạnh ấn phẩm xu hướng và kênh podcast, dự án còn mở rộng sang các sự kiện chuyên môn kết nối cộng đồng sáng tạo và định hướng phát triển nền tảng dữ liệu tổng hợp các case study thực tế từ doanh nghiệp và giới chuyên môn.
Mục tiêu là đưa các phân tích xu hướng ra khỏi phạm vi lý thuyết để trở thành dữ liệu tham chiếu thực tế cho doanh nghiệp, kiến trúc sư và các nhà thiết kế trẻ trong quá trình phát triển sản phẩm hay định vị phong cách cá nhân.
Đây chắc chắn là một bài toán khó, đòi hỏi sự kiên trì và nguồn lực chất xám khổng lồ từ nhiều phía. Việt Nam đứng thứ 6 thế giới về sản xuất nội thất – đó là vị thế đã được công nhận. Nhưng thứ hạng về tư duy thiết kế, về khả năng tự chủ thẩm mỹ và tự viết nên câu chuyện xu hướng của chính mình thì vẫn là một khoảng trống chưa có thước đo. Mùa đầu tiên của Podcast Trend+ đã khép lại cùng một câu hỏi thú vị: Trên hành trình tự định danh, tư duy thiết kế Việt sẽ dám đi xa đến đâu?
© Tạp chí Kiến trúc