Mỹ muốn xây dự án năng lượng 25 tỷ USD, cựu CEO bất ngờ hé lộ Nga chính là ‘người đứng sau’
Polar Train LNG đang phát triển một cơ sở xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại North Slope, Alaska. Dự án nằm trong kế hoạch của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm mở rộng xuất khẩu năng lượng Mỹ sang châu Á và củng cố vị thế trên thị trường toàn cầu.
Kế hoạch được khởi động hồi tháng 3, với ý tưởng tận dụng một cơ sở khí đốt của Novatek đang xây dựng dở dang và chuyển công nghệ này sang Alaska. Polar LNG đã đề nghị Bộ Tài chính Mỹ cho phép đàm phán với Novatek, nhưng chưa nhận được chấp thuận cần thiết.
Joel Riddle, cựu kỹ sư ExxonMobil được tuyển dụng làm CEO Polar LNG, cho biết ông phát hiện Novatek đã tài trợ cho dự án và tham gia định hướng hoạt động trước khi giấy phép được cấp.
Riddle nói: “Tôi từ chức CEO Polar LNG vì cảm thấy không thoải mái khi công ty Nga Novatek tài trợ và cuối cùng kiểm soát định hướng chiến lược của công ty”.
Ông đã rời vị trí ngày 19/9. Gần như toàn bộ đội ngũ lãnh đạo cấp cao sau đó cũng ra đi, gồm Giám đốc tài chính Dan Chandra, Phó chủ tịch điều hành Jim Smith và quản lý Jody Trantham.
Polar LNG phản bác, gọi Riddle là một “nhân sự bất mãn” và cho biết ông đã bị công ty chấm dứt hợp đồng. Doanh nghiệp khẳng định mọi hoạt động phát triển dự án đều tuân thủ luật pháp Mỹ.
Ngoài ra, Novatek cũng bác bỏ những cáo buộc liên quan. Tập đoàn Nga cho biết đã đồng ý cấp cho Tech Wave Industrial Projects Management, công ty có trụ sở tại Abu Dhabi, quyền sử dụng công nghệ của mình tại Alaska. Novatek cũng ký biên bản ghi nhớ với Polar Train hồi tháng 4, khi Riddle vẫn giữ chức CEO.
Novatek nhấn mạnh một dự án quy mô lớn như vậy sẽ cần được cơ quan chức năng Mỹ và Nga phê duyệt.
Trong khi đó, TechWave cho biết Novatek không sở hữu cổ phần tại công ty này, đồng thời khẳng định Bjørn Gundersen, một trong những lãnh đạo Polar LNG và từng làm việc cho Novatek, đã đầu tư cả tiền cá nhân lẫn vốn vay vào dự án.
Polar LNG cũng nói TechWave là bên cung cấp tài chính và đã khởi động công việc kỹ thuật sơ bộ với các nhà thầu Mỹ. Công ty hiện tìm kiếm thêm nhà đầu tư và đối tác triển khai từ Mỹ.
Tuy nhiên, các tin nhắn WhatsApp được Financial Times xem cho thấy Denis Solovyov, một lãnh đạo cấp cao và thành viên ban quản trị Novatek, từng thảo luận về việc tài trợ dự án và tìm cách “đẩy nhanh quá trình chuyển tiền” cho Polar Train LNG.
Tranh cãi trở nên nhạy cảm bởi Novatek đang nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ. Tập đoàn này phát triển Arctic LNG 2 trên bờ biển Siberia của Nga, dự án được thiết kế để sản xuất gần 20 triệu tấn LNG/năm. Bộ Tài chính Mỹ đưa Arctic LNG 2 vào danh sách trừng phạt năm 2023, khiến dự án gặp nhiều khó khăn trong việc vận hành đầy đủ.
Theo các nguồn tin thân cận, một phương án từng được đề cập là Novatek cung cấp chuyên môn và công nghệ để hỗ trợ xây dựng cơ sở tại Alaska, đổi lại việc Washington dỡ trừng phạt đối với Arctic LNG 2.
Novatek bác bỏ thông tin quyền tiếp cận công nghệ của họ phụ thuộc vào việc Mỹ gỡ trừng phạt Arctic LNG 2, khẳng định dự án Alaska là một cơ hội độc lập.
Riddle trước khi từ chức cũng đề nghị hãng luật Baker Botts đánh giá rủi ro. Hãng luật nhận định các cơ quan Mỹ dường như coi sự tham gia của Gundersen vào dự án là vấn đề có thể gây lo ngại liên quan đến các biện pháp trừng phạt Nga.
Bộ Tài chính Mỹ không bình luận trực tiếp về cáo buộc, nhưng khẳng định cơ quan này xem xét rất nghiêm túc những trường hợp có khả năng vi phạm trừng phạt.
Trong khi đó, Nhà Trắng cho biết dự án mới chỉ được đề cập “một cách khái quát và ngắn gọn” với chính quyền và chưa có những cuộc thảo luận chi tiết.
Theo FT