TP HCMĐược mua với giá 3 lượng vàng năm 2008, ngựa Lục Nhất Phụng của ông Huỳnh Văn Đang, từng thắng gần 30 chặng, vang danh một thời trường đua Phú Thọ.
Sáng đầu xuân, ông Huỳnh Văn Đang dắt con ngựa cái nặng khoảng 150 kg từ chuồng ra bãi cỏ trong trang trại rộng 5.000 m2 ở xã Xuân Thới Sơn (huyện Hóc Môn cũ) để tập vận động nhẹ. Trên quãng đường quen thuộc, con ngựa bỗng níu dây cương, dừng lại. Người đàn ông 73 tuổi nhìn vào đôi mắt đã gắn bó suốt 18 năm, cất tiếng gọi như với người thân: “Con ơi, đi đi”.
Từ khi trường đua Phú Thọ dừng hoạt động năm 2011, Lục Nhất Phụng không còn phải tập luyện cường độ cao. Mỗi ngày, ngựa được cho ăn trong chuồng rồi dắt đi quanh trang trại để vận động. Mỗi tháng vài lần, ông thuê nài ngựa cưỡi chạy nhiều vòng quanh ruộng, sau đó vào vòng sắt tập phi nước đại, giữ cơ bắp và cảm giác đường đua.
Những lần ngựa Lục Nhất Phụng (nài mặc áo xanh) bứt phá về đích vào năm 2009-2011. Video: Văn Đang
Con ngựa có bộ lông nâu đậm óng ả, thân hình nổi rõ các bó cơ từng làm nên tên tuổi ở trường đua Phú Thọ giai đoạn 2009–2011. Cơ duyên sở hữu chiến mã này đến với ông Đang vào giữa năm 2008. Sau một thời gian nuôi, luyện ngựa nhưng không đạt kết quả như mong muốn, ông tìm về huyện Đức Hòa (Long An cũ), nơi từng được xem là “thủ phủ” ngựa đua phía Nam.
Khi đó, chú ngựa lai giống Pháp này đã nổi bật khắp vùng khi về nhất ngay chặng đua đầu tiên dù mới ba tuổi. Dù là ngựa cái, nó có vóc dáng, bộ chân và móng chắc khỏe không thua kém ngựa đực. Nhiều chủ trại hỏi mua, chủ cũ quyết định bán cho người trả giá cao nhất.
“Muốn có bằng được, tôi trả gấp đôi người khác, khoảng 40 triệu đồng, tương đương ba lượng vàng thời đó”, ông Đang kể.
Ông đặt tên ngựa là Lục Nhất Phụng, theo nhân vật Lục Tiểu Phụng trong phim kiếm hiệp, với mong muốn mang lại may mắn. Để luyện thể lực, mỗi ngày từ rạng sáng, ông dắt ngựa đi gần chục km, sau đó cho chạy ngoài ruộng và trong chuồng sắt hình tròn để tăng tốc. Sau mỗi buổi tập, ngựa được ngâm chân trong ao nước để hồi phục cơ bắp.
Những ngày huấn luyện cường độ cao trước cuộc đua, ông trùm chăn, bạc nhựa hoặc áo mưa quanh thân ngựa rồi đạp xe dắt đi giữa trưa nắng để ra nhiều mồ hôi, giảm mỡ, tăng sức bền. Có thời điểm, ông đào ao, bơm nước ngập đến cổ cho ngựa lội nước nhằm rèn sức bật và khả năng phi nước đại.
Song song luyện tập, ngựa được bổ sung nhiều vitamin như B1, B2, B12, chất sắt, thuốc tăng cơ, chống mỏi, thông mũi. Hàng ngày, khẩu phần ăn gồm khoảng 5 kg lúa và cỏ tươi. Sau mỗi buổi chạy nắng, ông dùng thanh sắt cạo mồ hôi trên thân ngựa để tránh thấm ngược gây bệnh. Hai buổi chiều mỗi tuần, ông dùng rượu thuốc xoa bóp chân và cổ giúp ngựa giảm mệt mỏi.
Sau sáu tháng huấn luyện, cuối năm 2008, “chiến mã” chính thức ra mắt đường đua Phú Thọ. Mỗi tuần, ngựa tham gia một đến hai chặng. Trong nhiều tuần đầu, chiến mã liên tiếp về nhất, thể hiện khả năng bứt tốc mạnh mẽ. Có chặng, Lục Nhất Phụng cán đích sau 1 phút 22 giây trên quãng đường 1,2 km.
“Lúc sung mãn nhất, nhiều tháng liền tôi chỉ về nhất hoặc nhì, chưa bao giờ đứng thứ ba”, ông Đang nói.
Do thắng liên tiếp, Lục Nhất Phụng thường có tỷ lệ cược thấp nhất. Không ít người tìm đến đề nghị dàn xếp thứ hạng, trả tiền gấp đôi, gấp ba giải nhất để ngựa chạy dưới sức hoặc về cuối, nhằm đặt cược vào những con có tỷ lệ thấp trong top ba. “Khi đó tôi đã có nhà máy xay xát lúa, trang trại bò sữa, bảy mẫu đất nông nghiệp, kinh tế dư dả. Nuôi ngựa vì đam mê nên tôi từ chối”, ông kể.
Trong chuỗi ngày chiến thắng, ông cũng gặp không ít biến cố. Giữa năm 2009, trong một chặng đua, nài ngựa làm rơi dây yên khi đang bứt tốc. Ban tổ chức hủy kết quả và cấm thi đấu ba tháng vì cho rằng cố tình phạm quy. Có thời điểm, Lục Nhất Phụng bị viêm khớp móng kéo dài, tưởng chừng phải giải nghệ. Phải mất nhiều tháng điều trị và tập phục hồi, chiến mã mới có thể trở lại đường đua.
Để việc huấn luyện bài bản, ông Đang thuê hai cha con nhiều kinh nghiệm từ Đức Hòa về chăm sóc và làm nài ngựa, bao ăn ở, trả lương trong nhiều năm. “Nuôi ngựa đua không chỉ cần tiền mà còn cần người hiểu nó”, ông nói.
Ngựa đua được tập phi nước đại trong lồng sắt ở trang trại của ông Đang. Ảnh: Đình Văn
Thời kỳ đỉnh cao của Lục Nhất Phụng chỉ kéo dài khoảng ba năm, khép lại khi trường đua Phú Thọ đóng cửa vào tháng 5/2011. Nhiều chủ ngựa phá bỏ trang trại, chuyển sang nuôi ngựa thương phẩm hoặc phục vụ du lịch. Riêng ông Đang vẫn giữ lại hai con ngựa đua để chăm sóc.
Hiện Lục Nhất Phụng đã 20 tuổi, song vẫn giữ được dáng vóc khỏe mạnh. Thỉnh thoảng, ông cho ngựa tham gia các giải phong trào. Năm 2018, chiến mã này vẫn giành giải nhì tại một cuộc đua ở Khu du lịch Đại Nam.
“Tôi xem nó như người con thứ năm của mình. Tôi sẽ nuôi nó đến cuối đời”, ông Đang nói, tay vuốt nhẹ lên bờm ngựa đã cùng ông đi qua một thời trường đua sôi động.
Đình Văn