Người nghỉ hưu đi làm thêm ngày càng nhiều
Gần 2 năm sau khi nghỉ hưu, bà Đoàn Thị Tuấn Thanh (57 tuổi, ở Hà Nội) tìm được công việc tạp vụ cho một công ty tư nhân trên địa bàn P.Đống Đa. Mỗi ngày bà làm từ 4 – 6 tiếng theo ca sáng hoặc chiều, công việc chủ yếu là lau dọn văn phòng.
Ngày càng nhiều người đang hưởng lương hưu vẫn tiếp tục đi làm thêm (ảnh minh họa)
Trước đó, bà Thanh nghỉ hưu sau nhiều năm làm công nhân Công ty cổ phần Bóng đèn, phích nước Rạng Đông. Tuy nhiên, mức lương hưu hơn 2,8 triệu đồng/tháng khiến cuộc sống của bà khá chật vật.
“Tuổi này hay đau ốm, tiền thuốc men, điện nước, ăn uống, lo cho con cái ăn học… cái gì cũng tăng. Lương hưu thấp quá nên tôi phải xoay xở đi làm thêm. Mỗi tháng được khoảng 4 triệu đồng, cũng đỡ gánh nặng đôi chút”, bà Thanh chia sẻ.
Khi ký hợp đồng lao động với công ty, điều bà lo nhất là phải tiếp tục trích tiền lương để đóng BHXH. “Tôi nghĩ mình đã nghỉ hưu rồi mà còn phải đóng nữa thì thu nhập chẳng còn bao nhiêu. Tôi cũng không rõ quy định mới thế nào nên rất băn khoăn”, bà Thanh nói.
Tương tự, ông Nguyễn Vũ Thi (61 tuổi), từng là lái xe của một cơ quan nhà nước tại Hà Nội. Cuối năm 2025, ông vừa nghỉ hưu sớm theo chính sách 178. Sau vài tháng ở nhà, thấy sức khỏe vẫn ổn định, ông nhận lái xe hợp đồng cho một doanh nghiệp tư nhân chuyên đưa đón chuyên gia.
“Ở nhà mãi cũng buồn, trong khi tôi vẫn còn sức khỏe và có kinh nghiệm lái xe đường dài. Đi làm thêm vừa có đồng ra đồng vào, vừa thấy mình còn hữu ích’ ,ông Thi nói. Mỗi tháng ông chạy xe lương gần 8 triệu đồng. Tính cả lương hưu, thu nhập của ông cũng trên 13 triệu đồng/tháng”.
Ban đầu, công ty yêu cầu ông Thi ký hợp đồng mới đều phải phải đóng BHXH như người lao động bình thường. Tuy nhiên, ông cho rằng quy định của công ty chưa hợp lý vì người lao động đã hoàn thành quá trình đóng BHXH để hưởng lương hưu rồi.
Không chỉ lao động tay chân, nhiều người làm công việc có chuyên môn như: kế toán, hành chính, giáo viên, bác sĩ hoặc tư vấn doanh nghiệp… vẫn tiếp tục làm việc sau khi nghỉ hưu. Tuy nhiên, điều được nhiều người quan tâm là khi đang hưởng lương hưu mà ký hợp đồng lao động mới thì có phải tiếp tục đóng BHXH bắt buộc hay không.
Bà Lê Thị Vân (58 tuổi, ở Thái Nguyên) nghỉ hưu sau nhiều năm làm kế toán cho một doanh nghiệp nhà nước. Sau khi nghỉ chế độ, bà được một công ty mời làm kế toán bán thời gian với mức lương khoảng 5 triệu đồng/tháng.
“Ở nhà tôi thấy khá buồn, trong khi mình vẫn còn sức khỏe và kinh nghiệm làm nghề. Đi làm thêm vừa có thêm thu nhập, vừa thấy đầu óc còn minh mẫn hơn”, bà Vân chia sẻ.
Tuy nhiên, khi ký hợp đồng lao động mới, bà Vân từng băn khoăn liệu có phải tiếp tục đóng BHXH hay không. “Tôi đã đóng BHXH mấy chục năm để hưởng lương hưu rồi. Nếu đi làm thêm mà vẫn phải đóng tiếp thì cũng hơi thiệt cho người lao động”, bà nói.
Không phải đóng BHXH bắt buộc từ 1.7.2025
Theo BHXH Việt Nam, thời gian qua, cơ quan này cũng nhận được nhiều ý kiến băn khoăn về việc đang hưởng lương hưu khi ký hợp đồng lao động mới có phải tiếp tục đóng BHXH hay không.
Về vấn đề này, BHXH Việt Nam cho biết, quy định tại điểm a khoản 7 điều 2 luật BHXH 2024 (có hiệu lực từ ngày 1.7.2025), người đang hưởng lương hưu không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Điều này đồng nghĩa, khi người đã nghỉ hưu ký hợp đồng lao động mới thì cả người lao động và người sử dụng lao động đều không phải tiếp tục đóng các khoản BHXH bắt buộc (bao gồm hưu trí, tử tuất, ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp) cho quãng thời gian làm việc thêm này.
Mặc dù không phải đóng BHXH, người lao động đang hưởng lương hưu vẫn được đảm bảo quyền lợi tài chính.
Cụ thể, theo khoản 3 điều 168 bộ luật Lao động 2019, đối với người lao động không thuộc diện tham gia BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp bắt buộc, người sử dụng lao động phải chi trả thêm cùng kỳ lương một khoản tiền tương đương mức đóng các loại bảo hiểm này.
Như vậy, thay vì phải trích nộp vào quỹ bảo hiểm, người lao động sẽ được nhận trực tiếp khoản tiền đó vào thu nhập hằng tháng.
Ngoài việc tiếp tục nhận lương hưu, người lao động cao tuổi đi làm còn được hưởng đầy đủ tiền lương, phụ cấp theo hợp đồng lao động mới và tiếp tục sử dụng thẻ BHYT do cơ quan BHXH cấp mà không phải đóng thêm tại nơi làm việc.
Pháp luật cũng cho phép người lao động cao tuổi thỏa thuận với doanh nghiệp về thời giờ làm việc phù hợp với sức khỏe như làm bán thời gian hoặc rút ngắn giờ làm.
Tuy nhiên, người sử dụng lao động không được bố trí lao động cao tuổi làm các công việc nặng nhọc, độc hại hoặc nguy hiểm, trừ trường hợp bảo đảm đầy đủ điều kiện an toàn lao động theo quy định.