Sáng ngày 20/03/2026, tại Trường ĐH Xây dựng Hà Nội đã diễn ra Tọa đàm “Biến không gian hội chợ – triển lãm thành sản phẩm du lịch đắt giá” do Trung tâm Nghiên cứu phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam và Khoa Kiến trúc Quy hoạch ĐH Xây dựng Hà Nội phối hợp tổ chức. Tọa đàm quy tụ những chuyên gia đầu ngành, các nhà quản lý, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp trong các lĩnh vực liên quan đến phát triển công nghiệp văn hóa cùng trao đổi về Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia Cổ Loa như một ví dụ tiêu biểu để phân tích tiềm năng, cơ hội và thách thức trong việc phát triển một trung tâm triển lãm quy mô lớn trở thành điểm đến văn hóa – thương mại – du lịch mới của Thủ đô và khu vực.
Thông qua trao đổi học thuật, phân tích thực tiễn và chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, tọa đàm hướng tới việc gợi mở các định hướng và giải pháp nhằm tổ chức, khai thác hiệu quả không gian hội chợ – triển lãm theo hướng đa chức năng, góp phần hình thành chuỗi giá trị liên kết giữa công nghiệp văn hóa, xúc tiến thương mại và phát triển du lịch. Đồng thời, qua một trường hợp cụ thể – Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia Cổ Loa, các đại biểu đã thảo luận và đề xuất mô hình, giải pháp và sáng kiến nhằm từng bước hình thành các không gian trải nghiệm sáng tạo, gia tăng giá trị kinh tế – xã hội và sức hấp dẫn của điểm đến.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, TS.KTS. Nguyễn Thu Hạnh – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam ( S-DCI ) nhấn mạnh: “…Chúng tôi kỳ vọng rằng tọa đàm sẽ mang lại nhiều ý kiến giá trị, những gợi mở sâu sắc và các đề xuất có tính khả thi cao, góp phần từng bước định hình mô hình phát triển du lịch triển lãm tại Việt Nam – một hướng đi mới trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo của đất nước”.
Từ góc độ kinh tế, GS.TS Trần Thọ Đạt (Nguyên Hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế Quốc dân) đề cập đến sự chuyển đổi của tư duy – nhận thức: “Không gian hội chợ – triển lãm không nên tiếp tục được nhìn nhận đơn thuần như một hạ tầng phục vụ sự kiện, mà cần được tái định vị như một nền tảng tạo ra giá trị tổng hợp, có khả năng vận hành liên tục và gắn với hệ sinh thái kinh tế trải nghiệm”. Ông cho rằng: Đây là một chuyển dịch về tư duy, nhưng đồng thời cũng là tiền đề để chuyển đổi mô hình phát triển trong thực tiễn. Chính vì vậy, ông đề xuất các đại biểu cần tiếp cận 3 vấn đề chính: Mô hình và cơ chế vận hành; sản phẩm và bản sắc; đặt trong mối liên kết vùng và địa phương.
Tiếp đó, các tham luận và ý kiến trao đổi đã làm rõ thêm một hướng tiếp cận quan trọng, đó là phát triển Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia Cổ Loa theo mô hình “triển lãm trong lòng di sản”, tức là đặt hoạt động kinh tế trong mối quan hệ hữu cơ với không gian văn hóa – lịch sử. Cách tiếp cận này không chỉ giúp gia tăng giá trị cho sản phẩm du lịch, mà còn góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị di sản theo một cách thức năng động và bền vững hơn.
Với nhiều ý kiến đa chiều, xoay quanh vấn đề phát triển không gian hội chợ – triển lãm theo hướng tích hợp với du lịch và công nghiệp văn hóa, tọa đàm cũng đã chỉ ra một số vấn đề mang tính thách thức cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện. Phát biểu kết luận tọa đàm, GS.TS Trần Thọ Đạt ghi nhận những ý kiến đóng góp của các chuyên gia với những giải pháp khai thác hiệu quả Trung tâm Triển lãm Cổ Loa: “Trong thời gian tới, tôi cho rằng cần tập trung vào một số định hướng lớn. Trước hết là tiếp tục hoàn thiện cơ sở lý luận và mô hình phát triển phù hợp với điều kiện Việt Nam, trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế. Thứ hai là nghiên cứu, đề xuất các cơ chế chính sách thí điểm cho Trung tâm Cổ Loa, coi đây như một mô hình thử nghiệm trong phát triển công nghiệp văn hóa. Thứ ba là tăng cường liên kết giữa các địa phương, các ngành và các doanh nghiệp để hình thành chuỗi sản phẩm và thị trường đủ lớn. Và cuối cùng là chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực có khả năng kết hợp giữa công nghệ, văn hóa và du lịch”.
Có thể nói, nếu được triển khai một cách bài bản và có tầm nhìn dài hạn, Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia Cổ Loa hoàn toàn có thể trở thành không chỉ một điểm đến du lịch mới, mà còn là một biểu tượng cho sự chuyển đổi mô hình phát triển của Việt Nam trong giai đoạn tới theo đúng kỳ vọng của Ban tổ chức: “Biến không gian hội chợ – triển lãm thành sản phẩm du lịch đắt giá”
Bích Vượng – TCKT.VN
© Tạp chí kiến trúc