Thị trường ô tô Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ. Bên cạnh sự gia tăng về quy mô, ngành xe còn chứng kiến những thay đổi đáng kể về công nghệ khi ô tô điện hóa, các hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến và các giải pháp kết nối thông minh ngày càng phổ biến.
Sự thay đổi đó kéo theo yêu cầu mới đối với đội ngũ kỹ thuật viên ô tô – lực lượng trực tiếp đảm nhiệm công tác kiểm tra, bảo dưỡng, chẩn đoán và sửa chữa các dòng xe. Nếu trước đây, kỹ năng cơ khí là yếu tố cốt lõi thì hiện nay người lao động trong lĩnh vực này còn phải làm việc với các hệ thống điện – điện tử, phần mềm điều khiển, công nghệ chẩn đoán và quy trình dịch vụ tiêu chuẩn hóa.
Trong bối cảnh đó, bài toán nhân lực kỹ thuật đang trở thành một trong những thách thức đáng chú ý của ngành. Nhu cầu tuyển dụng vẫn hiện hữu, nhưng điều doanh nghiệp tìm kiếm không chỉ là những người có bằng cấp hay chứng chỉ nghề, mà còn là những kỹ thuật viên có tay nghề, có khả năng thích nghi nhanh với môi trường làm việc và công nghệ mới.
Ngành ô tô Việt Nam đang đối mặt với thách thức về nhân sự trước sự mở rộng quy mô rất nhanh, cùng những thay đổi đáng kể về công nghệ
Thực tế cho thấy, hiện nay không ít doanh nghiệp vẫn phải dành thêm thời gian để đào tạo lại nhân sự mới tuyển dụng. Bởi lẽ, khoảng cách giữa kiến thức được học và yêu cầu công việc thực tiễn vẫn là vấn đề tồn tại ở nhiều cơ sở đào tạo.
Đối với các vị trí như kỹ thuật viên dịch vụ, cố vấn kỹ thuật hay nhân sự làm việc trong hệ thống hậu mãi, doanh nghiệp hiện không chỉ đánh giá khả năng sửa chữa. Việc sử dụng thành thạo thiết bị chẩn đoán, hiểu quy trình vận hành của hãng, nắm bắt công nghệ mới và làm việc trong môi trường dịch vụ chuyên nghiệp ngày càng trở thành những yêu cầu quan trọng. Đây cũng là những kỹ năng khó có thể hình thành chỉ thông qua lý thuyết.
Từ nhu cầu thực tế của thị trường, nhiều mô hình đào tạo mới đang được triển khai nhằm rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và tuyển dụng. Một trong số đó là Trung tâm Đào tạo Công nghệ Ô tô NSA (Newcity Group Suleco Academy). Đơn vị được thành lập trên cơ sở hợp tác giữa Newcity Group (nhà phân phối ô tô hàng đầu tại Việt Nam với hệ thống showroom trên cả nước) và Suleco – đơn vị có hơn 40 năm kinh nghiệm trong đào tạo và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật.
Thay vì nặng về lý thuyết, chương trình đào tạo của NSA tập trung chủ yếu vào thực hành, giúp học viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay khi còn đi học
NSA vừa khai giảng khóa học đầu tiên tại TP.HCM và đang thu hút sự quan tâm nhờ cách đào tạo được đánh giá là khác biệt và hiệu quả. Theo đó, điểm nhấn trong chương trình học của NSA nằm ở mô hình “học thực chiến trên xe thật”. Với hệ sinh thái là hệ thống đại lý, showroom chính hãng của Newcity Group (đang phân phối nhiều thương hiệu ô tô như Volkswagen, Ford, Hyundai và VinFast), học viên sẽ có cơ hội tiếp cận, thực hành trực tiếp các dòng xe hiện đại đang lưu hành trên thị trường, thay vì chỉ học thông qua mô hình hoặc thiết bị mô phỏng như cách đào tạo truyền thống.
Đây sẽ là cầu nối quan trọng giữa giảng đường và thực tiễn, giúp học viên có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay trong quá trình học tập. Mô hình này cũng phản ánh một xu hướng đang xuất hiện ngày càng rõ trong lĩnh vực đào tạo kỹ thuật ô tô. Khi công nghệ trên xe liên tục phát triển, doanh nghiệp không chỉ cần người lao động có kiến thức nền tảng mà còn cần những nhân sự có thể nhanh chóng tham gia vào quy trình làm việc ngay sau khi tốt nghiệp.
Bởi trong môi trường dịch vụ ô tô hiện đại, kỹ thuật viên thường xuyên phải làm việc với các thiết bị chẩn đoán điện tử, hệ thống phần mềm quản lý sửa chữa, dữ liệu kỹ thuật từ nhà sản xuất và các quy trình dịch vụ tiêu chuẩn. Điều này khiến yêu cầu tuyển dụng hiện nay khác đáng kể so với giai đoạn ngành ô tô còn chủ yếu dựa vào kỹ năng cơ khí truyền thống.
Những mô hình đào tạo như NSA được đánh giá là cần thiết, giúp bổ sung kịp thời nhân sự có tay nghề, “thực chiến”
Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp đang có xu hướng tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo nguồn nhân lực, từ việc xây dựng chương trình học, hỗ trợ thiết bị thực hành cho đến tạo điều kiện để học viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Xu hướng này được cho là sẽ tiếp tục trở nên rõ nét hơn trong những năm tới, khi ngành ô tô bước vào giai đoạn phát triển dựa nhiều hơn vào công nghệ. Sự phổ biến của xe điện, các hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến và những nền tảng kết nối thông minh đang tạo ra nhu cầu ngày càng lớn đối với đội ngũ kỹ thuật viên có chuyên môn và khả năng thích ứng cao.
Trong bối cảnh đó, lợi thế cạnh tranh của người lao động không còn chỉ nằm ở chứng chỉ nghề hay kiến thức lý thuyết; mà ngày càng phụ thuộc vào kinh nghiệm thực hành, khả năng làm việc trên các dòng xe hiện đại và mức độ sẵn sàng đáp ứng yêu cầu thực tế của doanh nghiệp.