Hoa vốn là hình ảnh rất đẹp nhưng dễ rơi vào vùng an toàn trong hội họa. Với nhà thiết kế Đỗ Mạnh Cường, hoa là suối nguồn sáng tạo để anh sống với đam mê hội họa của mình. Trong triển lãm tranh cá nhân đầu tiên mang tên “Những mùa hoa trong ký ức”, vườn hoa và những mảng màu là cách nhà thiết kế đã đi qua hơn 20 năm với thời trang tìm lại một phần của mình từng tồn tại trước cả nghề nghiệp, danh tiếng và guồng quay của thị trường.
Hội họa trong tim
Trước khi trở thành nhà thiết kế, Đỗ Mạnh Cường từng ba lần trượt nguyện vọng ngành báo chí. Sau đó, anh dành 6 tháng học vẽ và đậu vào ba trường nghệ thuật. Tại Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội, hội họa, điêu khắc và nghệ thuật tạo hình trở thành những ngôn ngữ đầu tiên nuôi dưỡng cảm quan của anh về hình khối, màu sắc và cái đẹp. Rồi hành trình ấy đưa anh sang Pháp học thời trang tại Chambre Syndicale de la Couture Parisienne.
Những năm tháng ở Pháp tiếp tục mở rộng thế giới nghệ thuật trong anh. Trong những lần đi qua bảo tàng và phòng triển lãm, anh thường dừng lại trước các tác phẩm hội họa, quan sát cách người nghệ sĩ tổ chức không gian, tạo ánh sáng và dùng màu sắc để nói những điều không thể diễn đạt bằng lời. Ước mơ trở thành họa sĩ vì thế chưa bao giờ thực sự biến mất. Chỉ là thời trang đã đến trước.
20 năm tiếp theo, thời trang trở thành sự nghiệp chính của Đỗ Mạnh Cường. Ở đó, sáng tạo luôn đi cùng những giới hạn cụ thể: một thiết kế phải đẹp trên cơ thể, phải vừa vặn với người mặc, phải đáp ứng nhu cầu của khách hàng và cuối cùng vẫn phải đứng trong những quy luật của thị trường. Một bộ trang phục không chỉ được tạo ra từ cảm xúc của người thiết kế, mà còn phải ứng dụng được bên ngoài phòng thiết kế.
Còn ở hội họa, Đỗ Mạnh Cường có thể bắt đầu từ chính mình, vẽ điều khiến mình rung động và chấp nhận việc người xem có thể yêu thích hoặc không. Nếu thời trang đòi hỏi một thiết kế phải đối thoại với cơ thể và đời sống của người mặc, thì hội họa cho phép cảm xúc tồn tại trước khi tìm đến một lời giải thích. Sự khác biệt ấy không có nghĩa là Đỗ Mạnh Cường bước vào hội họa với một con người khác. Ngược lại, một Đỗ Mạnh Cường với tư cách nhà thiết kế thời trang vẫn hiện diện trong từng bức tranh.
Vẽ những mùa hoa
Trong tranh của Đỗ Mạnh Cường, cảnh vật đi qua cảm xúc rồi trở lại trên mặt toan bằng những lớp màu dày, những nét cọ ngắn, mạnh và liên tục. Các mảng màu tương phản được đặt cạnh nhau, tạo nên hiệu ứng khiến người xem liên tưởng đến tinh thần lãng mạn mà anh đã theo đuổi trong thời trang suốt nhiều năm. Thời trang dạy anh tổ chức hình khối trên cơ thể. Trong khi đó, hội họa cho màu sắc bước ra khỏi hình dáng vốn có. Một bên cần cấu trúc để một bộ trang phục có thể tồn tại; bên còn lại cho phép cấu trúc ấy được phá bỏ để cảm xúc lên ngôi. Hai kinh nghiệm gặp nhau trong những bức tranh của triển lãm “Những mùa hoa trong ký ức”.
Nhưng nếu chỉ dừng ở màu sắc và hình dáng, hoa vẫn có thể trở thành một lựa chọn an toàn. Điều Đỗ Mạnh Cường muốn giữ lại về hoa là cảm giác. Khi cầm cọ, anh vẽ cho bản thân trước tiên. Những gì xuất hiện trên toan bắt đầu từ những điều khiến anh thấy hạnh phúc. Sau triển lãm, phản hồi từ nhiều nhóm người khác nhau trở thành một phần quan trọng của câu chuyện. Bạn bè, đồng nghiệp, những người làm mỹ thuật và công chúng, trong đó có cả những người khác biệt về màu da hay ngôn ngữ, cùng nói về cảm giác vui vẻ và yêu đời khi đứng trước những bức tranh. Với Đỗ Mạnh Cường, đó là cách hoa trong tranh bắt đầu có đời sống, trở thành một điểm gặp của cảm xúc.
Điều này cũng nối tiếp một kinh nghiệm mà anh đã có trong thời trang. Hơn 20 năm làm nghề, anh phát triển những phom dáng được lặp lại qua nhiều bộ sưu tập và tiếp tục được khách hàng lựa chọn. Với anh, sự lặp lại chỉ có ý nghĩa khi bản sắc đủ rõ để mỗi lần xuất hiện vẫn tạo được một mối quan hệ mới với người mặc. Hội họa cũng bắt đầu từ niềm tin ấy. Khi dấu ấn thời trang cá nhân đủ rõ, tác phẩm có thể tiếp tục cuộc đời của nó sau khi rời khỏi người sáng tạo.
Trong triển lãm, “Khu vườn rực rỡ” là tác phẩm đòi hỏi nhiều thời gian nhất. Bức tranh có kích thước 3 x 4,8 m được thực hiện bằng sơn dầu trên toan trong 3 tháng. Trong tranh của anh có ánh sáng, bóng tối và những khoảng xám. Chúng không bị loại bỏ để giữ lại một thế giới chỉ có màu sắc. Ngược lại, chúng tồn tại như một phần của đời sống. Có những vùng sáng, mảng tối và khoảng vô định không thể diễn đạt bằng một màu duy nhất. Nhưng sau tất cả, anh vẫn chọn hướng mắt về những sắc màu rực rỡ và bước tiếp. Đó cũng là lúc hoa không còn chỉ là hoa.
Đỗ Mạnh Cường không cho rằng mình có thể gọi bản thân là họa sĩ ngay lúc này. Anh chỉ biết mình muốn tiếp tục con đường hội họa một cách nghiêm túc sau 2 năm cầm cọ trở lại. Những tác phẩm đã tìm được chủ nhân sau ngày khai mạc. Đó là lúc những cảm xúc vốn bắt đầu từ một góc vườn, cánh đồng hoa hay giấc mơ ngủ quên trỗi dậy. Nếu hoa là ngôn ngữ anh chọn để gọi tên cảm xúc ấy, thì những mùa hoa trong ký ức không còn thuộc về quá khứ nữa. Chúng trở thành cách anh nhìn vào hiện tại, nhìn lại mình và tiếp tục đi về phía trước.