Ngày 9/8/2026 tại Bắc Kinh, Cuộc thi Thiết kế Kiến trúc Quốc tế “YONG DING CHANG’AN PAVILION” chính thức được phát động, kêu gọi các kiến trúc sư trẻ trên toàn thế giới đề xuất ý tưởng cho một pavilion đô thị quy mô 200m² bên sông Vĩnh Định.
Được tổ chức trong bối cảnh Bắc Kinh chuẩn bị đăng cai Đại hội Kiến trúc sư Thế giới UIA lần thứ 30 vào năm 2029, cuộc thi đóng vai trò là một dự án thí điểm hướng tới sự kiện này. Đề bài không chỉ đặt ra yêu cầu đối với một công trình kiến trúc đơn lẻ, mà mở rộng sang mối quan hệ giữa kiến trúc, cảnh quan, di sản và không gian công cộng trong quá trình tái thiết đô thị.
Một pavilion nhỏ trong bài toán đô thị lớn
Địa điểm tổ chức cuộc thi nằm tại khu vực ven sông Vĩnh Định (Yongding River), thuộc quận Thạch Cảnh Sơn, Bắc Kinh, cách cầu Tân Thủ Cương khoảng 350m về phía Nam. Đây là khu vực nằm tại điểm giao của nhiều lớp cấu trúc đô thị, sinh thái và văn hóa, trong đó có phần mở rộng phía Tây của Đại lộ Trường An, Công viên Olympic Mùa đông và các khu vực di sản lịch sử gắn với khu công nghiệp Thủ Cương.
Pavilion được đặt trong mối quan hệ với toàn bộ không gian ven sông và cảnh quan xung quanh, thay vì được xem như một công trình độc lập. Vì vậy, đề bài không chỉ đặt ra yêu cầu về kiến trúc mà còn đề cao cách công trình kết nối với cảnh quan và không gian công cộng.
Khu vực nghiên cứu có diện tích khoảng 42.000m², trong đó công trình pavilion có quy mô khoảng 200m². Đây được xác định là một dự án thử nghiệm có khả năng hoàn nguyên, qua đó thử nghiệm những giải pháp mới cho không gian ven sông trong quá trình phát triển đô thị của Bắc Kinh.
Từ kiến trúc đến cảnh quan và không gian công cộng
Điểm đáng chú ý của cuộc thi nằm ở cách đề bài mở rộng phạm vi của một công trình pavilion. Các phương án được kỳ vọng giải quyết đồng thời nhiều vấn đề: tăng cường kết nối không gian công cộng, khôi phục và phát huy giá trị di sản, củng cố hệ sinh thái ven sông và đưa ra những giải pháp kiến trúc có lượng phát thải thấp.
Theo định hướng của cuộc thi, các nhóm dự thi được khuyến khích tiếp cận dự án thông qua bốn nhóm vấn đề chính:
- Kích hoạt di sản: kết nối ký ức lịch sử và các giá trị di sản với không gian đô thị đương đại.
- Sinh thái ven sông: cải thiện mối quan hệ giữa cảnh quan mặt nước, hệ sinh thái và đời sống công cộng.
- Thiết kế carbon thấp: ưu tiên khả năng thích ứng, tính bền vững và giải pháp xây dựng có tác động môi trường thấp.
- Can thiệp quy mô nhỏ: sử dụng một công trình có quy mô hạn chế để tạo ra những thay đổi tích cực trong không gian đô thị rộng hơn.
Cách tiếp cận này được ban tổ chức mô tả theo hướng “urban acupuncture” – châm cứu đô thị, trong đó một can thiệp chính xác tại quy mô nhỏ có thể góp phần kích hoạt những mối liên kết lớn hơn giữa kiến trúc, cảnh quan và đời sống đô thị.
Giải Nhất đi kèm cơ hội tiếp tục phát triển dự án
Không chỉ trao giải thưởng, cuộc thi còn gắn phương án chiến thắng với khả năng tiếp tục triển khai thiết kế.
- Giải Nhất: 35.000 euro
- Giải Nhì: 20.000 euro
- Giải Ba: 10.000 euro
- Tổng giá trị giải thưởng: 65.000 euro
Đặc biệt, nhóm đạt Giải Nhất sẽ được giao tiếp tục phát triển thiết kế chi tiết và hoàn thiện phương án triển khai cho pavilion 200m² – công trình được xác định là một dự án thử nghiệm có khả năng hoàn nguyên.
Hội đồng giám khảo quốc tế
Cuộc thi quy tụ một hội đồng giám khảo gồm năm chuyên gia đến từ nhiều quốc gia, với các lĩnh vực trải rộng từ kiến trúc, kiến trúc cảnh quan đến quy hoạch công viên:
- Gaëtan Siew (Mauritius) – Chủ tịch Hội đồng giám khảo
- Charles Waldheim (Mỹ) – Kiến trúc sư, chuyên gia kiến trúc cảnh quan
- Cui Kai (Trung Quốc) – Kiến trúc sư
- Luis Romahn (Mexico) – chuyên gia quy hoạch cảnh quan và công viên
- Marianna Rentzou (Hy Lạp) – kiến trúc sư, đại diện UIA
Hai thành viên dự khuyết gồm Dong Gong (Trung Quốc), nhà sáng lập Vector Architects, và Anssi Lassila (Phần Lan), kiến trúc sư, giáo sư và nhà sáng lập OOPEAA. Bên cạnh đó, Ye Yiqian đảm nhiệm vai trò tư vấn kỹ thuật và Zhu Xuechen là cố vấn chuyên môn.
Hướng tới UIA World Congress of Architects 2029
“YONG DING CHANG’AN PAVILION” là một trong những hoạt động được triển khai trong quá trình Bắc Kinh chuẩn bị cho Đại hội Kiến trúc sư Thế giới UIA lần thứ 30 vào năm 2029. Cuộc thi được xác định là một dự án thử nghiệm trước thềm Đại hội, tập trung vào những vấn đề đang được đặt ra trong phát triển đô thị như kiến trúc quy mô nhỏ, cảnh quan ven sông, không gian công cộng và khả năng thích ứng với môi trường.
Từ vị trí bên sông Vĩnh Định, đề bài đặt pavilion trong mối quan hệ với cảnh quan, di sản công nghiệp và các không gian công cộng xung quanh. Thay vì chỉ tìm kiếm một thiết kế cho công trình 200 m², cuộc thi hướng tới những phương án có thể tạo thêm kết nối giữa công trình và khu vực, đồng thời góp phần cải thiện chất lượng không gian ven sông.
Cuộc thi đang mở đăng ký và tiếp nhận bài dự thi đến 18:00 ngày 16/11/2026 (GMT+2).
Lê Khanh
© Tạp chí Kiến trúc