Washington Post dẫn thông tin từ các quan chức Trung Đông và phương Tây cho biết Qatar từng theo đuổi các cuộc trao đổi bí mật với Iran trước khi chiến sự Iran với Mỹ và Israel leo thang.
Nguồn tin tiết lộ Doha đề nghị tạm ngừng sản xuất khí đốt để đổi lấy cam kết Tehran không tấn công hạ tầng năng lượng của Qatar.
Sở dĩ Qatar muốn “đi đêm” với Tehran là nhằm bảo vệ tổ hợp khí đốt Ras Laffan. “Mục tiêu của các vị sẽ đạt được mà không cần tấn công chúng tôi” – một quan chức mô tả thông điệp Qatar gửi tới phía Iran.
Một quan chức an ninh khu vực nói Qatar có thể đã tìm cách tránh thiệt hại mà nước này “có lẽ cần 10 năm để khắc phục”.
Hình ảnh cho thấy một cơ sở sản xuất khí đốt tại Ras Laffan, Qatar. Ảnh: AP
Tuy nhiên, tổ hợp này cuối cùng vẫn bị tên lửa Iran đánh trúng hồi tháng 3, gây thiệt hại đáng kể cho nhà máy. Qatar sau đó đã đóng cửa tổ hợp khí đốt quan trọng này.
Các quan chức cho rằng đề xuất ngừng sản xuất khí đốt của Qatar còn nhằm đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng lên, qua đó gia tăng sức ép buộc Mỹ và Israel phải chấm dứt xung đột.
Theo các nguồn tin, các chi tiết về đề xuất này được xác định thông qua thông tin tình báo liên quan các cuộc trao đổi giữa một số quan chức Iran không được nêu tên.
Một quan chức khác mô tả vụ việc là ví dụ cho thấy cách các quốc gia vùng Vịnh “đi dây” phía sau hậu trường trong các kênh liên lạc với Iran.
Văn phòng truyền thông quốc tế Qatar bác bỏ thông tin trên, đồng thời khẳng định việc đóng cửa cơ sở năng lượng chỉ xuất phát từ các quan ngại về an ninh và an toàn.
“Bất kỳ ám chỉ nào cho rằng các quyết định liên quan đến sản xuất năng lượng được đưa ra trong phối hợp với Iran, vì lợi ích của Iran hoặc nhằm tác động đến diễn biến xung đột đều hoàn toàn sai sự thật” – phía Qatar tuyên bố.
Doha cho rằng thông tin trên là nỗ lực “phá hoại các nỗ lực hòa giải đang diễn ra nhằm chấm dứt xung đột, làm tổn hại danh tiếng Qatar và phá hoại quan hệ đối tác chiến lược giữa Qatar và Mỹ”.
Một quan chức Qatar xác nhận nước này đã “kêu gọi Iran không tấn công nói chung”, song nhấn mạnh không có cuộc đàm phán bí mật nào như báo cáo nêu. Theo quan chức này, một thỏa thuận như vậy sẽ tạo ra “tiền lệ rất nguy hiểm”.
Qatar cũng bác bỏ thông tin họ đã bịa đặt hoặc phóng đại thiệt hại tại Ras Laffan để lấy cớ đóng cửa cơ sở này, gọi các cáo buộc đó là “vô căn cứ”.
Iran sau đó tiếp tục tấn công hạ tầng năng lượng Qatar lần thứ hai trong tháng 3, sau các đòn không kích của Israel nhằm vào hạ tầng năng lượng Iran.
Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad Sherida al-Kaabi mô tả các vụ tấn công là đòn đánh vào “an ninh và ổn định năng lượng toàn cầu”, đồng thời cho biết tiến trình sửa chữa có thể mất từ 3 đến 5 năm.