Tờ Wall Street Journal và New York Times ngày 28/10 đưa tin, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã gửi thư cho ông Mohsen Rezaei – người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran – nhằm nỗ lực tái khởi động các cuộc đàm phán hòa bình.
Dẫn lời một nguồn tin, tờ Wall Street Journal cho biết bức thư được gửi theo chỉ đạo của ông Trump. Nguồn tin nói thêm rằng “ông Vance đang thăm dò xem liệu Tehran và Washington có thể tìm thấy điểm chung nào đó để thuyết phục ông Trump không đưa ra mệnh lệnh cuối cùng về một cuộc tấn công chớp nhoáng nhưng dữ dội nhắm vào Iran trong những tuần tới hay không”.
Tuy nhiên, khi được các phóng viên hỏi rằng liệu ông có chỉ đạo ông Vance liên hệ với Iran để nối lại đàm phán hòa bình hay không, ông Trump trả lời: “Không”.
“Thực tế là họ đang cần hỗ trợ về vật tư y tế và một số mặt hàng khác. Ông Vance đã hỏi ý kiến tôi, và tôi nói rằng nếu ông ấy muốn làm điều đó thì cứ làm thôi. Về cơ bản, đây là việc đưa hàng hóa vào để giúp đỡ những người đang gặp khó khăn”, ông Trump chia sẻ với các phóng viên.
Vào cuối tháng 2, Mỹ và Israel đã phát động một chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Kể từ đó, Mỹ cũng áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran nhằm cắt đứt nguồn thu từ xuất khẩu dầu mỏ, đồng thời đẩy mạnh các nỗ lực cô lập quốc gia này về mặt kinh tế.
Từ lâu, Iran đã cáo buộc các lệnh trừng phạt của Mỹ gây cản trở việc người dân tiếp cận các nguồn cung cấp y tế.
Trong một lá thư gửi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc vào tháng 8, Iran cho biết, Mỹ đã cố tình tước đoạt quyền tiếp cận của người dân đối với “thực phẩm, thuốc men, thiết bị y tế, năng lượng và các nhu yếu phẩm khác, gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với quyền được sống, quyền chăm sóc sức khỏe, quyền có thực phẩm để đáp ứng tiêu chuẩn sống cơ bản” của người dân Iran.
Cuộc đối đầu kéo dài giữa Mỹ và Iran cũng gây ra những hệ lụy kinh tế và chính trị ngày càng lớn đối với Washington. Chi phí năng lượng toàn cầu tăng cao do ảnh hưởng từ cuộc xung đột này đã làm giảm sự ủng hộ dành cho các ứng cử viên đảng Cộng hòa, đồng thời khiến tỷ lệ tín nhiệm của ông Trump sụt giảm trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ – sự kiện sẽ quyết định bên nào nắm quyền kiểm soát Quốc hội.
Iran chưa có dấu hiệu nhượng bộ
Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran ngày 29/10 đưa tin, Tehran đã nhận được thư từ Phó Tổng thống Mỹ nhưng chưa đưa ra phản hồi.
Phía Iran nhấn mạnh, nước này muốn Mỹ đáp ứng các điều kiện của mình, đồng thời khẳng định “bất kỳ lập trường nào đi ngược lại khuôn khổ này đều không thể chấp nhận được”.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf ngày 29/10 tuyên bố các điều kiện của Tehran đã được truyền đạt rõ ràng và liên tục tới các bên trung gian. Theo đó, tiến trình hòa bình chỉ có thể đạt được nếu các điều kiện của Iran được đáp ứng.
“Chiến lược cây gậy và củ cà rốt hoàn toàn không có tác dụng đối với Iran”, ông Qalibaf nhấn mạnh.
Để mở lại tuyến đường vận tải biển chiến lược qua eo biển Hormuz, Iran đặt ra một số điều kiện, bao gồm việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển Iran, chấm dứt các lệnh trừng phạt của Mỹ nhắm vào hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của nước này, cũng như chấm dứt mọi hành động thù địch trên các mặt trận trong khu vực.
Cuối tuần trước, các nhà trung gian hòa giải từ Qatar đã gửi đến Iran một dự thảo thỏa thuận mới nhằm chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Iran cho biết những đề xuất từ Doha là không chấp nhận được và thậm chí chưa thể được coi là một lời đề nghị chính thức.
Trong khi đó, các phương án quân sự của Mỹ đối với Iran vẫn đang được cân nhắc.
Ngày 29/10, Đô đốc Brad Cooper – lãnh đạo Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) – đã gặp ông Trump tại Nhà Trắng để trình bày các phương án quân sự liên quan đến Iran. Thông tin này được tờ Wall Street Journal đăng tải, dẫn lời các quan chức Mỹ và những người nắm rõ về cuộc họp.