Việc trả phí BOT khi lưu thông qua các trạm thu phí trên cả nước là điều bắt buộc đối với các phương tiện cá nhân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật hiện hành, vẫn có một số phương tiện được đặc cách miễn thu phí khi đi qua trạm BOT.
Theo đó, quy định miễn thu phí khi đi qua trạm BOT đối với một số phương tiện được cụ thể hóa tại Thông tư 32/2024/TT-BGTVT (Thông tư 32), có hiệu lực kể từ năm 2025. Việc miễn phí nhằm đảm bảo tính cấp thiết trong các hoạt động cứu hộ, cứu nạn, an ninh quốc phòng và hỗ trợ an sinh xã hội.
Theo Thông tư 32, có 12 nhóm phương tiện được miễn thu phí khi qua trạm BOT
Căn cứ theo điều 3, Thông tư 32, có tổng cộng 12 nhóm phương tiện được miễn phí khi đi qua trạm BOT. Trong đó, nhóm phương tiện đầu tiên bao gồm các loại xe ưu tiên đang thực thi nhiệm vụ khẩn cấp như xe cứu thương đang vận chuyển bệnh nhân và xe chữa cháy của lực lượng cảnh sát hoặc các đơn vị được huy động có tín hiệu ưu tiên.
Lực lượng vũ trang cũng thuộc diện miễn phí với các dòng xe chuyên dùng, phục vụ quốc phòng như xe chở quân biển số đỏ, xe kiểm soát quân sự hoặc xe cứu hộ quân sự. Tương tự, nhóm phương tiện thuộc hệ thống tổ chức của lực lượng Công an nhân dân như xe cảnh sát 113 (có in dòng chữ “CẢNH SÁT 113” ở hai bên thân xe), cảnh sát cơ động (có in dòng chữ “CẢNH SÁT CƠ ĐỘNG” ở hai bên thân xe), xe tuần tra giao thông và xe chở phạm nhân… cũng miễn đóng phí BOT.
Đối với đời sống dân sinh, xe phục vụ tang lễ bao gồm xe tang và các xe chở khách, chở hoa đi kèm nếu sử dụng đúng mục đích sẽ được miễn phí. Các loại máy móc nông nghiệp, lâm nghiệp như máy cày, máy bừa, máy tuốt lúa cũng được hưởng chính sách này để hỗ trợ sản xuất.
Ô tô cá nhân, doanh nghiệp điều phải trả phí khi lưu thông qua trạm BOT
Bên cạnh đó, các đoàn xe có cảnh sát dẫn đường, xe hộ đê hoặc phương tiện vận chuyển thuốc men, thiết bị y tế phục vụ vùng bão lũ… cũng thuộc nhóm phương tiện không thu phí. Danh mục này còn bao gồm xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe thô sơ theo quy định.
Ngoài ra, những phương tiện của lực lượng Công an và Quốc phòng đã đóng phí theo hình thức vé tháng, vé năm toàn quốc cũng được đặc cách khi đi qua các trạm. Điều này giúp đồng bộ hóa dữ liệu, tiết kiệm thời gian cho các đơn vị thực thi công vụ khi lưu thông qua nhiều trạm khác nhau.
Nhằm ngăn chặn tình trạng lạm thu, Nghị định 336/2025/NĐ-CP quy định mức phạt rất nặng cho các đơn vị vận hành trạm thu phí. Hành vi thu phí sai đối tượng sẽ bị phạt tiền 10 – 20 triệu đồng đối với cá nhân; 20 – 40 triệu đồng đối với tổ chức.
Nhân viên trạm thu phí cũng phải chịu trách nhiệm bị xử phạt nếu có hành vi không giao vé hoặc giao vé sai chủng loại xe cho tài xế. Việc hiểu rõ luật giúp người dân chủ động bảo vệ quyền lợi và tăng cường sự minh bạch trong hoạt động kinh doanh hạ tầng giao thông.