Ủy quyền nhận lương hưu không còn giới hạn 12 tháng
Từ tháng 3/2027, người hưởng lương hưu được thỏa thuận thời hạn ủy quyền nhận tiền, thay vì tối đa 12 tháng; cơ quan bảo hiểm xã hội chậm giải quyết chế độ gây thiệt hại phải bồi thường.
Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm. Các chính sách mới điều chỉnh một số thủ tục chính sách an sinh, bảo hiểm xã hội, ngày nghỉ lễ Tết hàng năm, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành, người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội có thể ủy quyền cho người khác nhận thay, nhưng văn bản ủy quyền chỉ có hiệu lực tối đa 12 tháng kể từ ngày xác lập và phải được chứng thực.
Luật sửa đổi bỏ giới hạn này, quy định việc ủy quyền thực hiện chế độ bảo hiểm xã hội phải lập thành văn bản và tuân theo pháp luật dân sự. Theo Bộ luật Dân sự, thời hạn ủy quyền do các bên thỏa thuận. Trường hợp không có thỏa thuận và pháp luật không quy định khác, thời hạn ủy quyền là một năm kể từ ngày xác lập.
Thay đổi này giúp người cao tuổi, người sức khỏe yếu hoặc sống xa nơi nhận chế độ có thể ủy quyền dài hạn, giảm số lần phải làm lại giấy tờ.
Luật cũng mở rộng quy định về tài khoản nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội. Thay vì giới hạn tài khoản mở tại ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, việc chi trả qua tài khoản người thụ hưởng được thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Các hình thức chi trả trực tiếp qua cơ quan bảo hiểm xã hội, tổ chức dịch vụ được ủy quyền hoặc người sử dụng lao động vẫn được duy trì theo quy định.
Người cao tuổi Hà Nội nhận lương hưu tại điểm chi trả, tháng 4/2026. Ảnh: Thu Hương
Chậm giải quyết chế độ gây thiệt hại phải bồi thường
Luật sửa đổi quy định người sử dụng lao động phải nộp hồ sơ giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội đúng thời hạn. Nếu nộp chậm gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người thụ hưởng, doanh nghiệp phải bồi thường theo quy định.
Cơ quan bảo hiểm xã hội cũng có trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết hồ sơ, chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp đầy đủ, đúng hạn. Trường hợp giải quyết chậm gây thiệt hại, cơ quan này phải bồi thường.
Người tham gia hoặc thụ hưởng nộp hồ sơ quá thời hạn quy định phải giải trình bằng văn bản và gửi cùng hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ.
Luật quy định sổ bảo hiểm xã hội được cấp bằng bản điện tử. Người tham gia có nhu cầu vẫn được cấp sổ giấy, có giá trị pháp lý như bản điện tử.
Với chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau, luật bổ sung thẩm quyền quyết định số ngày nghỉ tại những đơn vị không có công đoàn cơ sở. Người sử dụng lao động được quyết định thời gian nghỉ trong giới hạn tối đa 10 ngày với người chưa phục hồi sức khỏe sau bệnh cần chữa trị dài ngày, 7 ngày với người phải phẫu thuật và 5 ngày với các trường hợp khác.
Tại đơn vị có công đoàn cơ sở, số ngày nghỉ do người sử dụng lao động và ban chấp hành công đoàn cơ sở quyết định theo quy định.

Ngày Thương bình Liệt sĩ 27/7 chính thức trở thành ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương từ năm 2027. Đồ họa: Tạ Lư
Lịch nghỉ lễ, Tết phải được thông báo trước ngày 30/9
Một thay đổi khác từ tháng 3/2027 là thời hạn công bố lịch nghỉ lễ, Tết của năm sau. Theo luật sửa đổi Bộ luật Lao động, trước ngày 30/9 hằng năm, Bộ trưởng Nội vụ phải thông báo lịch nghỉ trên cơ sở quyết định của Thủ tướng về dịp Tết Âm lịch và Quốc khánh.
Luật cũng bổ sung hai ngày nghỉ hưởng nguyên lương là Ngày Tổ quốc tri ân – Ngày Thương binh, liệt sĩ 27/7 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, nâng tổng số ngày nghỉ lễ, Tết chính thức lên 13 ngày mỗi năm. Trong đó, ngày nghỉ 24/11 được áp dụng từ năm 2026, còn ngày 27/7 bắt đầu từ năm 2027.
Hồng Chiêu